Không ít người từng vô tình “ký nhầm” vào một tờ hóa đơn khống mà chẳng hay biết. Chính chỉ vì một sai sót nhỏ trên hóa đơn như vậy cũng có thể khiến bạn đối mặt với án phạt hành chính, thậm chí là trách nhiệm hình sự nếu liên quan đến hành vi gian lận. Trong bối cảnh giao dịch điện tử ngày càng phổ biến, việc hiểu rõ “hóa đơn khống là gì” không chỉ giúp bạn tránh rắc rối pháp lý mà còn bảo vệ uy tín cá nhân trước những tình huống khó lường.
Hóa đơn khống là gì?
Theo khoản 9 Điều 3 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, “hóa đơn khống” là loại hóa đơn đã ghi đầy đủ thông tin giao dịch, giá trị hàng hóa hay dịch vụ, nhưng trên thực tế, việc mua bán đó không hề xảy ra hoặc chỉ có một phần là thật.
Nói cách khác, hóa đơn khống là chứng từ thể hiện một giao dịch “ảo” được lập ra mà không có hoạt động mua bán thực tế. Việc sử dụng loại hóa đơn này bị xem là sử dụng hóa đơn không hợp pháp, có thể dẫn đến xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy theo mức độ vi phạm.
Tờ hóa đơn bị tẩy xóa và ghi sai thông tin giao dịch thực tế (Ảnh: VnEconomy)
Hậu quả khi sử dụng hóa đơn khống
Sử dụng hóa đơn khống không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Dưới đây là các mức xử lý được quy định cụ thể tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP và Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017):
Xử phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP
Ở mức vi phạm hành chính, người nộp thuế sử dụng hóa đơn không hợp pháp sẽ bị áp dụng các hình thức xử phạt sau:
- Phạt tiền từ 20 – 50 triệu đồng đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp hoặc hóa đơn khống.
- Biện pháp khắc phục: Buộc hủy toàn bộ hóa đơn vi phạm đã sử dụng.
Trường hợp hành vi dẫn đến khai sai thuế, giảm thuế phải nộp hoặc tăng thuế được hoàn, cơ quan thuế có thể áp dụng thêm các biện pháp:
- Phạt 20% số tiền thuế khai sai hoặc miễn, giảm, hoàn sai quy định.
- Buộc nộp lại phần thuế thiếu kèm tiền chậm nộp.
- Buộc điều chỉnh lại số lỗ hoặc thuế GTGT được khấu trừ.
Cá nhân hoặc doanh nghiệp phải đối mặt với án phạt hàng chục triệu đồng (Ảnh: Viettimes)
Khi việc sử dụng hóa đơn khống có dấu hiệu che giấu thu nhập, làm giảm nghĩa vụ thuế, hành vi này sẽ được xem là trốn thuế. Mức xử lý nghiêm khắc hơn bao gồm:
- Phạt tiền từ 1 đến 3 lần số thuế trốn, tùy theo tính chất, mức độ và tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.
- Buộc nộp đủ số tiền thuế trốn và điều chỉnh hồ sơ thuế đã kê khai sai.
- Trường hợp có tổ chức hoặc tái phạm nhiều lần, hành vi có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017)
Đối với cá nhân:
- Bị phạt tiền từ 100 triệu đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm nếu số tiền trốn thuế từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng.
- Phạt tù từ 1 đến 3 năm nếu hành vi có tổ chức, tái phạm hoặc trốn thuế từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng.
- Phạt tù từ 2 đến 7 năm nếu số tiền trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên.
- Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị cấm hành nghề từ 1 đến 5 năm hoặc bị tịch thu tài sản.
Để tránh rủi ro pháp lý hãy đảm bảo mọi hóa đơn đều minh bạch (Ảnh: Tài sản công)
Đối với pháp nhân thương mại:
- Áp dụng mức phạt tiền từ 300 triệu đến 10 tỷ đồng, tùy theo quy mô và tính chất vi phạm.
- Trường hợp nghiêm trọng, pháp nhân có thể bị đình chỉ hoạt động từ 6 tháng đến 3 năm hoặc đình chỉ vĩnh viễn nếu tái phạm nhiều lần hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
FAQ – Câu hỏi thường gặp về hóa đơn khống
Nhiều người vẫn bối rối khi nói về hóa đơn khống. Dưới đây là những thắc mắc thường gặp và lời giải đáp ngắn gọn.
-
Hóa đơn khống có ảnh hưởng gì đến người tiêu dùng cá nhân?
Rất lớn. Người tiêu dùng có thể mất quyền bảo hành, không được bảo vệ khi xảy ra tranh chấp và thậm chí liên đới pháp lý nếu chứng minh được có sự tham gia cố ý.
-
Làm sao phân biệt hóa đơn thật và hóa đơn khống?
Hóa đơn thật luôn có mã tra cứu hợp lệ và thông tin trùng khớp với doanh nghiệp phát hành.
-
Tôi có thể kiểm tra hóa đơn thật ở đâu?
Cá nhân có thể tra cứu thông tin hóa đơn điện tử trên trang của Tổng cục Thuế (https://hoadondientu.gdt.gov.vn) bằng mã số thuế hoặc số hóa đơn. Nếu hóa đơn không tồn tại trong hệ thống, nhiều khả năng đó là hóa đơn khống.
Hiểu rõ hóa đơn khống là gì chính là bước đầu tiên để bạn tránh xa những rủi ro không đáng có trong hành trình tiêu dùng và kinh doanh minh bạch. Một tờ hóa đơn sai có thể kéo theo hàng loạt hệ lụy pháp lý, từ mất quyền lợi bảo hành đến nguy cơ bị xử phạt hành chính, thậm chí vướng vào vòng lao lý.
Xem thêm:
.jpg)
.png)
