Từ ngày 01/01/2026, chế độ thuế khoán sẽ chính thức bị xóa bỏ. Thay vào đó, tất cả các hộ và cá nhân kinh doanh, không phân biệt quy mô hay doanh thu đều phải thực hiện chung phương pháp kê khai để tính và nộp thuế. Đây được xem là bước thay đổi quan trọng trong chính sách thuế giúp hoạt động kinh doanh trở nên minh bạch, chủ động và phù hợp hơn với thời đại số. Vậy việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai mang lại những lợi ích gì và hộ kinh doanh cần chuẩn bị ra sao cho giai đoạn chuyển đổi sắp tới này? Cùng tìm hiểu cụ thể trong bài viết sau.
Lợi ích khi hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai
Trước đây, hình thức thuế khoán được áp dụng cho các hộ kinh doanh nhỏ giúp việc thu - nộp thuế được thực hiện một cách đơn giản và nhanh gọn. Tuy nhiên, mô hình này cũng tồn tại nhiều bất cập, chẳng hạn như thiếu minh bạch, dễ xảy ra tình trạng "khoán không sát thực tế" hoặc có sự chênh lệch giữa các hộ doanh thu tương đương.
Chuyển từ thuế khoán sang phương pháp kê khai giúp hộ kinh doanh chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế một cách minh bạch hơn (Ảnh: Báo Đắk Lắk)
Vậy nên, khi chuyển sang phương pháp kê khai, người kinh doanh sẽ được hưởng một số lợi ích rõ rệt sau:
- Minh bạch, công bằng hơn trong nghĩa vụ thuế: Mức thuế được tính dựa trên doanh thu thực tế, không còn ấn định cứng. Nhờ đó, hộ kinh doanh nhỏ sẽ không lo bị “khoán cao”, còn hộ có doanh thu lớn sẽ đóng thuế tương xứng với quy mô của mình.
- Chủ động trong việc tính và nộp thuế: Thay vì phụ thuộc vào cơ quan thuế xác định mức khoán, người kinh doanh tự kê khai doanh thu, chi phí và tính thuế GTGT, thuế TNCN theo công thức quy định. Điều này giúp họ dễ dàng kiểm soát hoạt động tài chính và dự báo chi phí hàng tháng/quý.
- Tạo điều kiện mở rộng quy mô hợp pháp: Khi hoạt động minh bạch, có hóa đơn chứng từ đầy đủ, hộ kinh doanh dễ dàng hợp tác với doanh nghiệp lớn, mở rộng quy mô hoặc chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp khi đủ điều kiện.
- Hưởng lợi từ việc bỏ thuế môn bài: Cũng từ 01/01/2026, thuế môn bài sẽ được bãi bỏ đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Đây là điểm mới đáng chú ý giúp giảm gánh nặng chi phí cố định hàng năm.
Cách tính thuế theo phương pháp kê khai
Nhiều người khi nhắc đến việc kê khai các khoản “thuế mới” thường lo ngại vì sợ quy trình rắc rối và cách tính thuế phức tạp. Tuy nhiên, trên thực tế, cách tính thuế đã được quy định rất rõ trong Thông tư 40/2021/TT-BTC với công thức dễ hiểu:
- Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT × Tỷ lệ thuế GTGT
- Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ thuế TNCN
Trong đó, doanh thu tính thuế được xác định theo khoản 1 Điều 10 của Thông tư trên, còn tỷ lệ thuế được quy định cụ thể trong Phụ lục I. Nhờ vậy, hộ kinh doanh có thể tự tính toán, kiểm tra và nộp thuế đúng quy định.
Từ năm 2026, các hộ kinh doanh sẽ phải nộp tờ khai thuế theo tháng hoặc quý, tùy quy mô. Tuy thủ tục có phần chặt chẽ hơn trước nhưng đổi lại là sự chính xác và minh bạch trong mọi khoản thu nộp sẽ giúp người kinh doanh yên tâm hơn, không lo sai lệch hoặc bị áp sai mức khoán.
Doanh thu bao nhiêu mới phải nộp thuế từ năm 2026?
Một trong những thắc mắc được nhiều tiểu thương, hộ kinh doanh đặt ra hiện nay là: “Nếu doanh thu nhỏ thì có phải nộp thuế không?”. Theo Luật Thuế GTGT 2024 và Luật Thuế TNCN sửa đổi, từ 01/01/2026, ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT và thuế TNCN đối với hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh được nâng lên khoảng 200 triệu đồng/năm.
Những cửa hàng nhỏ có doanh thu dưới 200 triệu/năm vẫn được miễn thuế (Ảnh: VinID)
Điều này cho thấy Nhà nước vẫn tạo điều kiện cho những người kinh doanh nhỏ lẻ duy trì hoạt động, đồng thời khuyến khích hộ có doanh thu cao minh bạch và thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ.
Một số câu hỏi thường gặp về việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai
Trước khi quy định chuyển từ thuế khoán sang kê khai bắt đầu được áp dụng chính thức, nhiều hộ kinh doanh cũng thường đang băn khoăn về thủ tục, thời gian và cách kê khai thuế theo quy định mới sao cho đúng. Dưới đây là những câu hỏi phổ biến nhất:
1. Khi nào chính thức bỏ thuế khoán hoàn toàn?
Từ 01/01/2026, toàn bộ hộ và cá nhân kinh doanh đều phải áp dụng phương pháp kê khai. Năm 2025 vẫn là giai đoạn chuyển tiếp, hộ kinh doanh đủ điều kiện vẫn có thể nộp thuế khoán như hiện nay.
2. Doanh thu dưới 200 triệu/năm có phải kê khai không?
Không. Những hộ có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm sẽ được miễn thuế và không phải kê khai. Tuy nhiên vẫn nên lưu giữ sổ sách, hóa đơn để chứng minh doanh thu khi cần.
3. Có cần thuê kế toán riêng để kê khai thuế không?
Không bắt buộc. Cơ quan thuế hiện đã triển khai cổng kê khai điện tử rất dễ thao tác. Người kinh doanh có thể tự kê khai hoặc nhờ hỗ trợ từ cán bộ thuế địa phương nếu chưa quen.
Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai không chỉ là yêu cầu bắt buộc từ năm 2026 mà còn là cơ hội để hộ kinh doanh vận hành minh bạch, chuyên nghiệp và phát triển bền vững hơn. Khi hiểu rõ quy định và chuẩn bị sớm, người kinh doanh sẽ không bị “bỡ ngỡ” mà còn có thể dễ dàng thích ứng và nắm bắt lợi thế từ chính sách thuế mới, vừa đảm bảo kinh doanh hợp pháp, vừa thuận lợi phát triển lâu dài.
Xem thêm:
.jpg)
.png)
