Đền Xã Tắc tọa lạc bên bờ sông Ka Long, phường Ka Long, TP Móng Cái, Quảng Ninh vốn là di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia, nổi bật ở khu vực địa đầu Tổ Quốc. Ngôi đền không chỉ là nơi thờ phụng Tam vị Thánh mà còn là điểm đến văn hóa, tâm linh thu hút đông đảo du khách thập phương.
Lịch sử và ý nghĩa của đền Xã Tắc
Đền được xây dựng từ cuối thế kỷ XIII, đầu thế kỷ XIV, thờ Xã Tắc Đại vương, Cao Sơn Đại vương và Hưng Nhượng Đại vương Trần Quốc Tảng. Ngôi đền ban đầu chỉ là một am cỏ nhỏ sát mép Thác Mang, trải qua nhiều lần trùng tu lớn, đặc biệt là năm Kỷ Mão (1879) và năm 2009 với tổng diện tích khoảng 20.000 m².
Đền được xây theo kiểu chữ “công”, mái lợp ngói vảy rồng, chủ yếu bằng gỗ lim, tường gạch. Ngôi đền hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật giá trị như hoành phi, câu đối, bia đá cổ, tượng đồng nguyên khối, thể hiện rõ giá trị lịch sử và văn hóa nơi biên cương.
Kiến trúc đền với mái ngói vảy rồng và các họa tiết chạm trổ truyền thống (Ảnh: Tạp chí Du lịch)
Lễ hội đền được tổ chức vào thời điểm nào trong năm?
Lễ hội diễn ra hàng năm từ ngày 30/01 đến 01/02 âm lịch, thu hút đông đảo du khách và nhân dân địa phương. Ngoài ra, đền còn có 5 ngày lễ chính trong năm: 16/1, 2/5, 16/8, 16/12, 18/12 âm lịch, trong đó ngày 16/1 là lễ cầu an.
Các nghi lễ và hoạt động văn hóa tại lễ hội
Dưới đây là các nghi lễ và hoạt động văn hóa thường diễn ra tại lễ hội đền Xã Tắc:
Nghi lễ truyền thống
Lễ hội đền nổi bật với nhiều nghi lễ truyền thống quan trọng thể hiện lòng thành kính và giữ gìn giá trị văn hóa tâm linh của địa phương. Các nghi lễ chính bao gồm:
- Lễ cáo yết: Thông báo lễ hội và trình bày thành kính trước các vị thần.
- Lễ cấp thủy: Nghi thức cầu nước và đảm bảo nguồn nước thiêng cho lễ hội.
- Lễ mộc dục: Tẩy uế, chuẩn bị nghi thức cho các hoạt động tâm linh.
- Lễ khai hội: Chính thức mở đầu lễ hội với các nghi thức trang nghiêm.
- Lễ dâng hương của đoàn đại biểu tỉnh, thành phố: Thể hiện sự tham gia và kính trọng của các cấp chính quyền.
- Lễ nghênh thần (Rước Thần du xuân): Rước thần ra phố, mang may mắn và phước lành đến dân chúng.
- Lễ an vị, lễ tế Xã Tắc: Thờ cúng thần linh, đảm bảo sự an vị và cầu phúc cho làng xã.
- Lễ cúng chúng sinh và lễ xuất tịch: Kết thúc các nghi lễ, tỏ lòng thành và cầu bình an cho mọi người.
Những nghi lễ này không chỉ mang giá trị tâm linh mà còn duy trì nét văn hóa truyền thống lâu đời giúp cộng đồng gắn kết và gìn giữ bản sắc.
Lễ nghênh thần là nghi thức linh thiêng của người dân địa phương (Ảnh: VOV)
Trò chơi dân gian và hoạt động trải nghiệm
Bên cạnh phần lễ, phần hội còn mang đến nhiều trải nghiệm văn hóa sôi động và hấp dẫn:
- Kéo co, đẩy gậy: Các trò chơi truyền thống giúp tăng tính đồng đội và sức mạnh thể chất.
- Bóng chuyền hơi: Trò chơi giải trí gắn kết cộng đồng và du khách tham gia.
- Giao lưu cờ tướng: Tôn vinh trí tuệ, sự tinh tế và truyền thống văn hóa dân gian.
- Viết thư pháp và các trò chơi dân gian khác: Giúp du khách trải nghiệm nghệ thuật và phong tục truyền thống.
Du khách tham gia trò chơi dân gian tại lễ hội (Ảnh: Báo Đầu tư)
FAQ - Câu hỏi thường gặp về lễ hội đền Xã Tắc
Để hành trình lễ hội thuận tiện, dưới đây là một số câu hỏi phổ biến:
-
Lễ hội đền Xã Tắc được tổ chức vào thời điểm nào?
Hàng năm từ ngày 30/01 đến 01/02 âm lịch và 5 ngày lễ chính: 16/1, 2/5, 16/8, 16/12, 18/12 âm lịch.
-
Có cần chuẩn bị lễ vật đầy đủ không?
Không bắt buộc, quan trọng nhất là tấm lòng thành tâm.
-
Những trò chơi dân gian nào diễn ra trong lễ hội?
Kéo co, đẩy gậy, bóng chuyền hơi, giao lưu cờ tướng, viết thư pháp…
Đền Xã Tắc không chỉ là di tích lịch sử văn hóa mà còn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống và điểm du lịch tâm linh hấp dẫn. Hiểu rõ lễ hội được tổ chức vào thời điểm nào trong năm sẽ giúp du khách sắp xếp hành trình hợp lý, tham gia đầy đủ các nghi lễ và trải nghiệm trọn vẹn văn hóa dân gian vùng Đông Bắc.
Xem thêm:
.jpg)
.png)
