Trong bối cảnh kinh tế số hóa ngày càng phát triển, chính sách thuế tại Việt Nam đang có những bước chuyển mình quan trọng nhằm tăng tính minh bạch và công bằng. Từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh (HKD) sẽ chính thức nói lời tạm biệt với phương pháp thuế khoán quen thuộc, chuyển sang tự kê khai thuế dựa trên doanh thu thực tế. Đây là một phần của Luật Quản lý thuế sửa đổi, nhằm thúc đẩy việc sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai chính xác hơn. Tuy nhiên, do chưa có công văn hướng dẫn chi tiết từ Bộ Tài chính, nhiều HKD đang rơi vào trạng thái lo lắng và tìm cách ứng phó. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ hơn về những thay đổi này, cũng như chia sẻ một số phản ứng thực tế từ cộng đồng kinh doanh nhỏ lẻ.
Những Thay Đổi Chính Về Thuế Cho Hộ Kinh Doanh Từ 1/1/2026
Theo các quy định mới, HKD sẽ chỉ phải nộp hai loại thuế chính: Thuế Giá trị Gia tăng (GTGT) và Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN), dựa trên doanh thu và chi phí thực tế thay vì mức khoán cố định như trước. Cụ thể, Quốc hội đã điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm, giúp giảm gánh nặng cho các hộ nhỏ lẻ. Điều này có nghĩa là nếu doanh thu hàng năm của bạn dưới 500 triệu đồng, bạn sẽ không phải nộp thuế GTGT và TNCN từ hoạt động kinh doanh.
HKD được chia thành bốn nhóm chính dựa trên mức doanh thu, với cách tính thuế như sau:
- Nhóm 1: Doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm - Không phải nộp thuế, nhưng vẫn cần kê khai để theo dõi.
- Nhóm 2: Doanh thu từ 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm - Thuế suất GTGT 5%, TNCN 15% trên lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí).
- Nhóm 3: Doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm - Thuế suất GTGT 5-10% tùy ngành, TNCN 20%.
- Nhóm 4: Doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm - Áp dụng như doanh nghiệp, với thuế suất cao hơn và yêu cầu kê khai hàng tháng.
Một điểm quan trọng là HKD phải sử dụng hóa đơn điện tử bắt buộc, kê khai thuế hàng quý (hoặc hàng tháng nếu doanh thu lớn). Điều này giúp cơ quan thuế quản lý tốt hơn, nhưng cũng đòi hỏi HKD phải quen với công nghệ số, như sử dụng phần mềm kê khai trực tuyến trên cổng thông tin của Tổng cục Thuế. Hiện tại, do chậm trễ trong việc ban hành thông tư hướng dẫn, nhiều HKD đang bối rối về thủ tục cụ thể, dẫn đến tình trạng tạm dừng hoạt động hoặc tìm cách "lách" tạm thời.
Phản Ứng Từ Cộng Đồng: Từ Lo Lắng Đến Các Chiến Lược Ứng Phó
Trong những ngày cuối năm 2025, trên các diễn đàn kinh doanh và mạng xã hội, không ít HKD chia sẻ về sự thay đổi này với tâm lý hỗn hợp. Một số người coi đây là cơ hội để chuyên nghiệp hóa hoạt động, nhưng phần lớn bày tỏ lo ngại về thủ tục hành chính phức tạp. Chẳng hạn, nhiều HKD nhỏ lẻ, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, cho biết họ không quen với máy tính và kê khai trực tuyến, dẫn đến tình trạng "án binh bất động".
Một phản ứng phổ biến được lan truyền là việc nộp đơn tạm ngừng kinh doanh để tránh các quy định mới. Nhiều người chia sẻ: "Ha ha, dễ ợt, tui hong có lúng túng gì hết vì đã nộp đơn nghỉ bán ngày hôm qua rồi". Lý do là sau khi nghỉ chính thức, họ không phải tính thuế cho giai đoạn đó, hàng tồn kho cũng không cần kiểm kê, rồi có thể nghỉ ngơi vài tháng trước khi đăng ký lại dưới tên người thân để áp dụng quy định mới, tránh "lằng nhằng" thủ tục chuyển tiếp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chỉ là cách ứng phó tạm thời, và cơ quan thuế có thể kiểm tra chặt chẽ hơn để tránh lạm dụng.
Đặc biệt, các hàng sáo thu mua nông sản đang gặp khó khăn lớn. Họ đau đầu vì đầu vào mua từ nông dân thường không có hóa đơn, trong khi đầu ra bán cho doanh nghiệp hoặc HKD khác lại đòi hỏi hóa đơn đầy đủ để khấu trừ thuế. Kết quả là nhiều người chọn tạm dừng hoạt động, không mua bán gì trong hơn hai tuần nay. Họ không sợ đóng thuế, mà chủ yếu ngại kê khai giấy tờ vì đa số là người trung niên, chưa quen với công nghệ. Điều này có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng nông sản, khiến giá cả biến động trong ngắn hạn.
Lời Khuyên Cho Hộ Kinh Doanh: Chuẩn Bị Sớm Để Thích Nghi
Dù chưa có công văn chính thức, nhưng các thay đổi này là tất yếu để hội nhập kinh tế số. Để tránh rủi ro và giảm bớt lo lắng, HKD nên tận dụng các nền tảng công nghệ hỗ trợ kê khai thuế và quản lý kinh doanh một cách đơn giản. Một giải pháp nổi bật đang được nhiều tiểu thương tin dùng là OneShop – ứng dụng di động tiền thân là VinShop, do One Mount Distribution phát triển. OneShop không chỉ giúp nhập hàng giá tốt từ các nhà phân phối chính hãng, quản lý tồn kho và doanh thu tự động, mà còn hỗ trợ xuất hóa đơn điện tử ngay trên điện thoại, kết nối trực tiếp với cơ quan thuế theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
Đặc biệt, với tính năng POS Voice AI, bạn có thể lên đơn bán hàng bằng giọng nói, xuất hóa đơn điện tử chỉ trong vài giây – lý tưởng cho những chủ hộ trung niên chưa quen máy tính. Ứng dụng còn tự động tổng hợp dữ liệu để kê khai thuế GTGT và TNCN, giúp tránh sai sót và tiết kiệm thời gian. Hàng tồn kho được theo dõi realtime, giải quyết nỗi lo kiểm kê thủ công. Nhiều HKD chia sẻ rằng nhờ OneShop, họ không còn "án binh" mà tiếp tục kinh doanh suôn sẻ, thậm chí mở rộng nhờ các gói vay ngắn hạn từ Techcombank tích hợp sẵn. Bạn có thể tải OneShop miễn phí trên App Store hoặc Google Play, và bắt đầu với các ưu đãi như đăng ký chữ ký số giá rẻ để sẵn sàng cho 1/1/2026.
Ngoài ra, HKD nên:
- Theo dõi cập nhật từ website Tổng cục Thuế hoặc các nguồn chính thống.
- Học cách sử dụng hóa đơn điện tử qua các khóa đào tạo miễn phí từ cơ quan thuế địa phương.
- Ghi chép chi phí và doanh thu hàng ngày để dễ dàng kê khai sau này.
- Nếu doanh thu nhỏ, tận dụng ngưỡng miễn thuế mới để tập trung phát triển kinh doanh.
Tóm lại, thuế mới từ 1/1/2026 là bước tiến bộ, nhưng cần sự hỗ trợ từ chính phủ để giảm bớt gánh nặng hành chính cho HKD nhỏ. Bài viết chỉ mang tính chất chia sẻ thông tin, không thay thế tư vấn pháp lý chuyên sâu.
Xem thêm:
.jpg)
.png)
